درس دوّم: لطف الهي

1.       حضرت موسي (ع) در مقابل فرعون كه پرسيد پروردگار شما كيست چه فرمودند؟ ص15

2.       اين كه خداوند خالقي حكيم است يعني چه؟ ص18

3.       خلق بي‌هدف نشانه چيست؟ ص18

4.       چرا خداوند هيچ موجودي را بيهوده و عبث خلق نمي‌كند؟ ص18

5.       هدايت يك اصل عام و همگاني در ......................................... است. ص18

6.       چرا هدايت يك اصل عام و همگاني است؟

     * منظور از: « هدايت يك اصل عامّ است »، چيست؟ ص18

7.       چه تناسبي ميان هدف ، خلقت و هدايت موجودات وجود دارد؟ ص19

8.       چرا شيوه‌ي هدايت موجودات با يك‌ديگر متفاوت است و اين مطلب بيان‌گر چيست؟ ص19

9.       درباره مطلب زير توضيح دهيد و مثال مناسبي براي آن ذكر كنيد . ص19

10.  بر مبناي اين كه هدايت هر موجودي با خلقت خاصّ او ارتباط دارد، تناسب ميان خلقت و هدايت زنبور عسل با انسان را مقايسه كنيد. ص19

11.   خداوند كدام هدف را به عنوان مقصد نهايي انسان اعلام كرده است؟ ص20

12.   تمايز بنيادين انسان با ساير موجودات در چيست؟ ص20

      * يكي از تفاوت‌هايي كه خداوند بين انسان و موجودات قرار داده است چيست؟

13.   ويژگي‌هايي خاصي كه خداوند در وجود انسان نهاده است را نام ببريد و توضيح دهيد. ص20

14.   معناي آيه‌ را تكميل كرده و توضيح دهيد كه چگونه اين آيه بيانگر هدايت ويژه‌ي انسان است؟  ص17و20

     إنّا أنزَلنا عَلَيكَ الكِتابَ              .........................................................

     لِلنّاسِ بِالحَقِّ                          براي مردم، به راستي و درستي

     فَمَنِ اهْتَديٰ فَلِنَفسِهِ                  ............................................................

     وَ مَن ضَلَّ فَإنَّما يَضِلُّ عَلَيها      و هر كس گمراه شود جز اين نيست كه به زيان خود گمراه مي‌شود

     وَ ما أنتَ عَلَيهِم بِوَكيلٍ            و تو وكيل و مدافع آن‌ها نيستي.

15.   كدام ويژگي در انسان زمينه ساز نوع هدايت اوست؟ اين زمينه سازي را توضيح دهيد. ص20

     * كدام يك از ويژگي‌هاي انسان سبب شده است كه او در قالب ارسال پيامبران انجام پذيرد؟

16.   قرآن كريم از قوه تفكر با چه عناويني ياد كرده است؟ ص20

     * نام‌هاي ديگر تفكر و تعقل در قرآن كريم را بنويسيد.

17.   از نظر قرآن كريم ، رسيدن به حقيقت چگونه ممكن است؟ ص20

18.   چه چيزي سبب اختياري بودن حركات انسان براي رسيدن به هدف مي‌باشد؟‌ ص20

      * به چه دليلي مي‌توان گفت حركت انسان اختياري است و اختياري بودن حركت انسان به چه معناست؟

     * حركت انسان اختياري است، يعني چه؟

19.   چگونگي رابطه‌ي « عقل و اختيار »، با « نوع هدايت انسان » را تبيين كنيد. ص20 

20.   خداوند دو راهنما براي تشخيصِ درست هدف به انسان داده است آن دو كدامند؟ ص20

21.   انسان به كمك عقل خود چه چيزهايي را در مي‌يابد؟ ص20

22.   چرا پاسخ به نياز‌هاي اساسي انسان تنها با بهره‌گيري از عقل ميسّر نيست؟ ص20

23.   دليل امام كاظم (ع) براي نياز به پيامبران الهي چيست؟ ص20

24.   با توجه به حديث امام كاظم (ع) پاسخ دهيد: ص20

     الف) چرا خداوند رسولانش را فرستاد؟            ب) چه كساني پيام الهي را بهتر مي‌پذيرند؟

     ج) چه كساني در تعقل و تفكر برترند؟             د) چه كساني نسبت به فرمان الهي داناترند؟

     و) چه كساني در دنيا و آخرت رتبه‌ي بالاتري دارند؟

25.   بنابر سخن امام كاظم (ع)، دو حجتي كه خداوند بر مردم دارد چيست؟ ص20

26.   بنابر سخن امام كاظم(ع) درباره‌ دو حجت ظاهر و باطن، كدام يك از گزينه‌هاي زير درست نيست: ص20

      الف) كسي كه عقلش كامل‌تر است، رتبه‌اش در دنيا و آخرت بالاتر است.

      ب) رسولان، انبياء و ائمّه، حجت‌هاي ظاهر هستند.

      ج) اگر انسان به يكي از حجت‌ها توجّه كند، به رستگاري مي‌رسد.

27.   حجت‌هاي ظاهر و حجت‌هاي باطن كدامند و چه رابطه‌اي با هم دارند؟ ص20

28.   وسيله‌ي فهم و معرفت به پيام الهي ............ است. ص20

     * عقل وسيله فهم ................................ است. 

29.   چرا عقل وسيله‌ي فهم پيام الهي است؟ ص21

30.   پاسخ كوتاه دهيد: ص21

      الف) چه كسي به فهم عميق‌تر و برتري از دين دست مي‌يابد؟

      ب) چه كسي تنها به پوسته و سطح دين دسترسي پيدا مي‌كند؟

     ج) چه كسي از روح و حقيقت دين بي‌بهره مي‌ماند؟

      د) بيشتر كژ فهمي‌ها و انحرافات، برخاسته از چيست؟

31.   برخي از آثار و نتايج ارزشمند تعقّل در پيام الهي (در دين) چيست؟ اين نتايج را در ارتباط با نيازها توضيح دهيد. ص21

32.   ......... تنها پاسخ صحيح و مطمئن به نياز انسان است. ص21

      * چه چيزي مي‌تواند پاسخي جامع به نيازهاي بنيادين انسان باشد؟

33.   در ترجمه‌ي دو آيه‌ي 42 و43 سوره‌ي يونس دقت كنيد: ص25

     « و كساني از آنان فقط سخنان تو را مي‌شنوند (ولي گوش دل نمي‌سپارند). آيا تو مي‌تواني كران را به شنيدن وادار كني، گرچه عقل را به كار نبندند؟ و از آنان كسي هست كه فقط به تو مي‌نگرد (ولي نه با چشم دل). آيا تو مي‌تواني به كوران راه را نشان دهي؟ »

     اكنون توضيح دهيد كه در اين دو آيه درباره‌ي حجت‌هاي ظاهر و باطن چه مي‌فرمايد؟

34.   چرا انسان نياز به هدايت الهي دارد؟ ( نهايي دي 84) ص20

35.   وسيله‌ فهم پيام الهي چيست و چه كسي از آن درك عميق‌تري خواهد داشت؟ (نهايي خرداد85)ص20

36.   با توجّه به آيه‌ي زير به سؤالات پاسخ دهيد: (نهايي شهريور85) ص16و18

     « قالَ رَبُّنا الّذي أعطيٰ كُلَّ شَيءٍ خَلقَهُ ثُمَّ هَديٰ » (آيه‌‌ي50 سوره طه)

     الف) ترجمه‌ي آيه را بنويسيد .

     ب) اين آيه به چه مطلبي در مورد « هدايت » اشاره دارد؟

37.   منظور از «حجّت آشكار و «حجّت نهان» در كلام امام كاظم (ع) چيست؟ (نهايي دي85)ص20

38.   چرا هدايت يك «اصل عام و همگاني» در نظام خلقت است؟ (نهايي خرداد86)ص18