فهرست مطالب:

درس اوّل: بيداري

درس دوّم: لطف الهي

درس سوّم : هدايت مستمرّ

درس چهارم: معجزه‌اي از نوع كتاب

درس پنجم: گستره‌ي رسالت پيامبر (ص)

درس ششم: تداوم رسالت

درس هفتم: مبارزه‌ي مستمرّ (قسمت اوّل)

درس هشتم: مبارزه مستمر (قسمت دوّم)

درس نهم: خورشید پنهان

درس دهم: درانتظارطلوع

درس یازدهم: تداوم امامت در عصر غیبت

درس دوازدهم: ولایت فقیه

درس سیزدهم: کرامت نفس

درس چهاردهم: زمینه‌های پیوند مقدس

درس پانزدهم: پیوند مقدس

درس شانزدهم: کانون مهر

 مديريت آموزش و پرورش شهرستان اسدآباد گروه آموزشي معارف اسلامي 

دي ماه 1385

درس اوّل: بيداري

1.   قيام امام حسين (ع) عليه ستمگران ، با كدام‌يك از نيازهاي بنبادين انسان ارتباط دارد؟

2.   آيا به حكم عقل در موارد زير مي‌توان اعتماد كرد ؟چرا؟ 

* سعادت انسان در دنيا و آخرت            

‌‍* تدوين يك برنامه‌ي جامع براي زندگي

3.   اگر كسي در پاسخ به سؤال « چگونه بايد زيست؟ » بگويد « تنها بايد از لذّت‌هاي مادي بهره‌مند شد » به پاسخ او چه اشكالاتي وارد است؟

4.   براي اين‌كه پاسخ به نيازهاي بنيادي صحيح باشد، بايد چه ويژگي‌هايي داشته باشد؟

5.   آيا عقل مي‌تواند به نيازهاي بنيادي انسان پاسخ مناسبي دهد؟ چرا؟

6.    آيا عقل انسان مي‌تواند پاسخگوي مناسبي براي نيازهاي بنيادين او باشد؟

7.   چه راهي براي پاسخگويي به نيازهاي بنيادي انسان وجود دارد؟ چرا؟

8.   اين بيت يادآور كدام خصوصيت انساني است:  هر كه او بيدارتر پر دردتر  *   هر كه او هشيارتر رخ زردتر

9.   چرا دستاوردهاي علمي انسان نمي‌توانند پاسخگوي  نيازهاي بنيادين او باشند؟

10.    چه موقع زندگي آدمي معناي انساني خود را پيدا مي‌كند؟ (اين مسأله را با توجّه به نيازها پاسخ دهيد)

11.     چرا نمي‌توان پاسخ به نيازهاي بنيادين را به سليقه‌ي فردي واگذار كرد؟

12.     در چه شرايطي عقل كارايي كامل در پاسخگويي به يك سؤال را دارد؟

13.     چرا انسان نمي‌تواند از پاسخگويي به نيازهاي بنيادين فرار كند و از آن غافل بماند؟

14.     آيا هر انساني همواره به نيازهاي اساسي خود آگاهي دارد؟ چه موقع اين نيازها به دغدغه‌ي جدي و سؤال‌هاي اصلي او تبديل مي‌شوند؟

15.     در چه صورتي زندگي انسان معناي صحيح پيدا مي‌كند؟

16.      منظور از « درد متعالي » چيست؟

17.     چرا انسان در پاسخگويي به نيازهاي بنيادين، ناتوان است؟

18.     پاسخگويي به كدام نياز اساسي، پاسخگويي به ساير نيازها نيز هست؟ توضيح دهيد.

19.    چه رابطه‌اي ميان نياز به « كشف راه درست زندگي » با ساير نيازهاي بنيادين بشر وجود دارد؟ (نهايي‌ خرداد85) ص8

ساير سؤالات درس اوّل :

1.         نيازهاي بنيادين را نام ببريد؟

2.         درك هدف زندگي را به عنوان نياز بنيادين توضيح دهيد؟

3.         چرا انسان نياز به درك درست از آينده خويش را دارد؟

4.         امنيت خاطر و شادكامي چه تأثيري در زندگي انسان دارد و چگونه ايجاد مي‌شود؟

5.         امنيت خاطر و شادكامي در زندگي را بايد در كجا جستجو كرد؟

6.          نياز به رشد و بالندگي يعني چه؟ توضيح دهيد.

7.         زندگي در جامعه عدالت‌جو چه ويژگي و مزيّتي دارد؟

8.         پيامد زياده طلبي و فزون خواهي افراد را بنويسيد؟

9.         منظور « چگونه زيستن » چيست؟

10.     علت توجه و اهميت دادن به نياز ششم چيست؟

11.     چرا نياز ششم جامع نيازهاي بنيادين ديگر است؟

12.     براي پاسخ گويي به نيازهاي بنيادين به چه نكاتي بايد توجه كرد؟

13.     براي پاسخگويي به نيازهاي بنيادين به چه چيزهايي نيازمنديم؟

درس دوّم: لطف الهي

1.     بر مبناي اين كه هدايت هر موجودي با خلقت خاصّ او ارتباط دارد، تناسب ميان خلقت و هدايت زنبور عسل با انسان را مقايسه كنيد.

2.         كدام ويژگي در انسان زمينه ساز نوع هدايت اوست؟ اين زمينه سازي را توضيح دهيد.

3.         درباره نمودار روبرو توضيح دهيد و مثال مناسبي براي آن ذكر كنيد .                                                            هدايت خاصّ                                                                                            مخلوق خاصّ                                               هدف خاصّ

4.         برخي از نتيجه‌هاي ارزشمند تعقّل در معارف دين چيست؟ اين نتيجه‌ها را در ارتباط با نيازها توضيح دهيد.

5.         چرا مي‌گوييم هدايت يك اصل عام و همگاني است؟

6.          خداوند كدام هدف را به عنوان مقصد نهايي انسان اعلام كرده است؟

7.         چه تناسبي ميان خلقت، هدف و هدايت موجودات وجود دارد؟

8.         بنابر سخن امام كاظم (ع)، دو حجتي كه خداوند بر مردم دارد چيست؟

9.         بنابر سخن امام كاظم (ع) درباره‌ي‌ حجت‌هاي ظاهر و باطن، رتبه‌ چه كساني در دنيا و آخرت بالاتر است؟

10.     بنابر سخن امام كاظم (ع) درباره‌ي دو حجت ظاهر و باطن، كدام يك از گزينه‌هاي زير درست نيست: 

الف) كسي كه عقلش كامل‌تر است، رتبه‌اش در دنيا و آخرت بالاتر است.     

ب) رسولان، انبياء و ائمّه، حجت‌هاي ظاهر هستند.                                                                         ج) اگر انسان به يكي از حجت‌ها توجّه كند، به رستگاري مي‌رسد.

11.     كدام يك از ويژگي‌هاي انسان سبب شده است كه او در قالب ارسال پيامبران انجام پذيرد؟

12.     وسيله‌ي فهم و معرفت به پيام الهي ............ است.                                                            

13.     ......... تنها پاسخ صحيح و مطمئن به نياز انسان است.

14.   معناي آيه‌ي زير را تكميل كنيد و توضيح دهيد كه چگونه اين آيه بيانگر هدايت ويژه‌ي انسان است؟  

إنّا أنزَلنا عَلَيكَ الكِتابَ              .........................................................

لِلنّاسِ بِالحَقِّ                          براي مردم، به راستي و درستي   

فَمَنِ اهْتَديٰ فَلِنَفسِهِ                  ............................................................

وَ مَن ضَلَّ فَإنَّما يَضِلُّ عَلَيها         و هر كس گمراه شود جز اين نيست كه به زيان خود گمراه مي‌شود  

وَ ما أنتَ عَلَيهِم بِوَكيلٍ              و تو وكيل و مدافع آن‌ها نيستي.

15.     چگونگي رابطه‌ي « عقل و اختيار »، با « نوع هدايت انسان » را تبيين كنيد.

16.      حجت‌هاي ظاهر و حجت‌هاي باطن كدامند و چه رابطه‌اي با هم دارند؟

17.     در ترجمه‌ي دو آيه‌ي 42 و43 سوره‌ي يونس دقت كنيد:

« و كساني از آنان فقط سخنان تو را مي‌شنوند (ولي گوش دل نمي‌سپارند). آيا تو مي‌تواني كران را به شنيدن وادار كني، گرچه عقل را به كار نبندند؟ و از آنان كسي هست كه فقط به تو مي‌نگرد (ولي نه با چشم دل). آيا تو مي‌تواني به كوران راه را نشان دهي؟ »                                                                                              اكنون توضيح دهيد كه در اين دو آيه درباره‌ي حجت‌هاي ظاهر و باطن چه مي‌فرمايد؟

18.     چرا پاسخ به نياز‌هاي اساسي انسان تنها با بهره‌گيري از عقل ميسّر نيست؟

19.     منظور از: « هدايت يك اصل عامّ است »، چيست؟

20.     چرا انسان نياز به هدايت الهي دارد؟ ( نهايي دي 84) ص15

21.     وسيله‌ي فهم پيام الهي چيست و چه كسي از آن درك عميق‌تري خواهد داشت؟ (نهايي خرداد85)ص16

22.     با توجّه به آيه‌ي زير به سؤالات پاسخ دهيد: (نهايي شهريور85) ص12و14                           

« قالَ رَبُّنا الّذي أعطيٰ كُلَّ شَيءٍ خَلقَهُ ثُمَّ هَديٰ » (آيه‌‌ي50 سوره طه)                                                

الف) ترجمه‌ي آيه را بنويسيد .                                                                                                  

ب) اين آيه به چه مطلبي در مورد « هدايت » اشاره دارد؟

23.     منظور از « حجّت آشكار» و « حجّت نهان» در كلام امام كاظم (ع) چيست؟ (نهايي دي85) ص16

ساير سؤالات درس دوّم :

1.         حضرت موسي (ع) در مقابل فرعون كه پرسيد پروردگار شما كيست چه فرمودند؟

2.         هدايت و راهنمايي چه زماني معنا دارد؟

3.         اين كه خداوند خالقي حكيم است يعني چه؟

4.         خلق بي‌هدف نشانه چيست؟

5.         هدايت يك اصل عام و همگاني در ......................................... است.

6.          يكي از تفاوت‌هايي كه خداوند بين انسان و موجودات قرار داده است چيست؟

7.         چه چيزي سبب اختياري بودن حركات انسان براي رسيدن به هدف مي‌باشد؟‌

8.         نام‌هاي ديگر تفكر و تعقل در قرآن كريم را نام ببريد.

9.         عقل وسيله فهم ................................ است.

10.     چه چيزي مي‌تواند پاسخي جامع به نيازهاي بنيادين انسان باشد؟

11.     به چه دليلي مي‌توان گفت حركت انسان اختياري است و اختياري بودن حركت انسان به چه معناست؟

درس سوّم : هدايت مستمرّ

1.     الف) دلايل آمدن پيامبران متعدّد را نام ببريد.

ب) دلايل ختم نبوّت را ذكر كنيد.                 

ج) اين دلايل را با هم مقايسه كنيد و ارتباط ميان آن‌ها را توضيح دهيد.

د) ويژگي‌هاي فطري يعني چه؟                   

و) كدام يك از ويژگي‌هاي زير فطري هستند؟    * شعر و دوستي       * بي‌نهايت طلبي در زيبايي‌ها           * عدالت طلبي    * ذوق مديريت     * علاقه به نويسندگي      * گرايش به علم و آگاهي        

2.        وجود امام معصوم بعد از پيامبر (ص)، كدام‌يك از عوامل آمدن پيامبران جديد را از بين مي‌برد؟

3.        با وجود اين‌كه خداوند يك دين براي هدايت انسان‌ها فرستاده است، چرا اكنون اديان الهي گوناگوني در جهان وجود دارند؟

4.        دو مورد از ويژگي‌هاي اسلام را كه سبب شده است اين دين پاسخگوي نيازهاي زمان باشد، توضيح دهيد و براي هر كدام نمونه‌اي ذكر كنيد.

5.         اگر پيا مبران معصوم نمي‌بودند، چه مشكلاتي براي مردم پيش مي‌آمد؟

6.     يكي از ويژگي‌هايي كه سبب شده است اسلام پاسخگوي نيازهاي متغيّر زمان باشد، « تقدّم روح و حقيقت تعاليم ديني بر شكل و ظاهر آن » است. اين ويژگي را با نمونه توضيح دهيد.

7.     آيا « مسيحيّت » و « يهوديّت » نام‌هاي دو دين جداگانه‌اند كه حضرت موسي (ع) و حضرت عيسي (ع) خود بر دينشان گذاشته‌اند؟ دلايل خود را بيان كنيد.

8.         چرا خداوند فقط در دوران‌هاي گذشته پيامبران خود را فرستاده است؟

9.         اسلام چه ويژگي‌هايي دارد كه مانع از محدود شدن آن به زمان خاصّ مي‌شود؟

10.  از بين رفتن تعليمات پيامبران پيشين، يكي از دلايل آمدن پيامبر بعدي است. اين دلايل را بررسي كنيد و توضيح دهيد كه كدام ويژگي اسلام در مقابل اين دليل قرار دارد؟

11.    نمونه‌هايي از پاسخگويي اسلام به نيازهاي زمانه را ذكر كنيد. (چند نمونه)

12.     الف) معناي آيه‌ي شريفه‌ي زير را تكميل كنيد:                                                                  

إنَّ الدّينَ عِندَ اللهِ الإسلامُ                    .........................................................................................

وَ مَا اختَلَفَ الَّذينَ اُوتُوا الكِتابَ            و آنان كه كتاب به آن‌ها داده شد، اختلاف نكردند             

إلّا مِن بَعدِ ما جاءَهُمُ العِلمُ                   مگر بعداز آن‌كه به حقيقت  آگاه شدند                

بَغياً بَينَهُم                                 (اختلافي) از روي ستم و تجاوز                                     

وَ مَن يَكفُر بِاياتِ اللهِ فَإنَّ اللهَ سَريعُ الحِسابِ ..............................................................................  (آل عمران/19)

ب) اين آيه، زمينه‌ي پيدايش تعدّد و اختلاف در اديان را چه مي‌داند؟

13.    عوامل وجود اديان گوناگون در جهان چيست؟

14.     عواملي را كه سبب شد شريعت پيامبر اكرم(ص)جاويدان باشد، ذكر كنيد (نهايي دي84)ص31تا34

15.     علل آمدن پيامبران متعدّد را نام ببريد. (نهايي خرداد85) ص25و26           

16.      « مصونيّت از گناه و خطا» در پيامبران به چه صورتي است؟ توضيح دهيد. (نهايي شهريور85) ص30

17.     مفاهيم زير را تعريف كنيد:  ـ ويژگي‌هاي فطري    ـ تقيّه    ـ مرجع تقليد    (نهايي دي85) ص24

18.   اگر خداوند يك دين براي انسان‌ها فرستاده است، پس چرا اكنون اديان الهي مختلفي وجود دارد؟ (ذكر يك مثال كافي است.) (نهايي دي85) ص26

ساير سؤالات درس سوّم :

1.         ويژگي‌هاي فطري بين انسانها كدامند؟ (4 مورد بنويسيد)

2.         چرا دين خدا يك دين واحد است؟

3.         محورهاي اصلي برنامه‌ي پيامبران الهي چيست؟

4.         چرا بايد پيامبران داراي عصمت باشند؟

5.         مراحل عصمت پيامبران را بنويسيد؟

6.          عصمت پيامبران به چه صورت است، آيا يك مانع بيروني آنان را از ارتكاب به گناه باز مي‌دارد و يا به اختيار به سمت گناه نمي‌روند؟

7.         يكي از علل آمدن پيامبران متعدد « پائين بودن سطح درك انسانهاي اوليه » است، آن را توضيح دهيد؟

8.         پيام آيه زير را بنويسيد: « وَ ما اَرْسَلْنا مِنْ رسولٍ اِلّا بِلِسانِ قَوْمِه‌ي لِيُبَيِنَ لَهُمْ » 

9.         ازعلل آمدن پيامبران‌متعدد«ازبين رفتن تعليمات پيامبرقبل ويا تحريف كلي آن تعليمات» راتوضيح دهيد؟

10.     استمرار در دعوت و ترويج پيوسته‌ آن، يكي از علتهاي آمدن پيامبران متعدد است، آن را توضيح دهيد؟

11.     اگر خداوند يك دين براي انسانها فرستاده است، پس چرا اكنون، اديان الهي مختلفي در جهان وجود دارد؟

12.     پيامبر اكرم (ص) چگونه خود را آخرين پيامبر معرفي فرموده‌اند؟

13.     عواملي كه باعث شد، بعد از رسول خدا (ص)  ديگر پيامبري فرستاده نشود و شريعت او جاودانه شود را فقط نام ببريد؟

14.     توضيح دهيد كه در زمان پيامبر (ص) چگونه جامعه بشري آمادگي لازم براي دريافت برنامه‌ي كامل زندگي را پيدا كرد؟

15.     توضيح دهيد كه چگونه خداوند قرآن كريم را از تحريف شدن حفظ نمود؟

16.      توضيح دهيد كه امامان معصوم (ع) چگونه باعث شدند كه مسؤليتها و نقشهاي پيامبر (ص) ادامه يابد؟

17.     توضيح دهيد كه چگونه خداوند در قرآن كريم و دين اسلام راههاي پاسخ گويي به نيازهاي زمانه را پيش بيني فرموده است؟

18.     ويژگي‌هاي دين اسلام كه سبب انطباق آن‌با نيازهاي متغير زمان مي‌شود را نوشته ومختصراً توضيح دهيد؟

19.     وضع قواعد و اصول كلي براي حل مسا ئل جديد در اسلام را با مثال توضيح دهيد.(قاعده لا ضرر در اسلام) 

درس چهارم: معجزه‌اي از نوع كتاب

1.     يكي از نشانه‌هاي محتوايي معجزه بودن قرآن كريم « انسجام و وحدت دروني، در عين نزول تدريجي » است، توضيح دهيد كه اين امر چگونه بر معجزه بودن قرآن كريم اشاره دارد؟

2.         قرآن كريم را با ديگر كتاب‌هاي آسماني مقايسه كنيد؟

الف) شباهت‌ها     ..............................................................

ب) تفاوت‌ها ...........................................................................

3.         قرآن كريم را با آثار دانشمندان مقايسه كنيد:        

الف) از لحاظ لفظي و ظاهري (سه مورد)                                                                                      

ب) از نظر معنوي و محتوايي (سه مورد)

4.         آيا ميان ختم نبوّت و نوع معجزه‌ي پيامبر اكرم رابطه‌اي وجود دارد؟ توضيح دهيد.

5.         چرا پيامبران به داشتن معجزه نيازمندند؟                                                                                  

6.          تحدّي قرآن كريم را توضيح دهيد.

7.         معنا آيه‌ شريفه‌ زيررا تكميل كنيد و توضيح دهيد كه اين آيه بيانگر كدام‌يك از ويژگي‌هاي قرآن كريم است          

أفَلا يَتَدَبَّرونَ القُرآنَ                       ...........................................................                                      

وَ لَو كانَ مِن عِندِ غَيرِ اللهِِ                 اگر از نزد غير خدا مي‌بود                                        

لَوَجَدوا فيهِ اختِلافاً كَثيراً                  در آن ناسازگاري بسيار مي‌يافتند (نساء/82)

8.         اگر معجزه‌ي پيامبر اكرم (ص) به گونه‌اي بود كه فقط به زمان خودش اختصاص داشت، چه مشكلي پيش مي‌آمد؟

9.     اوّلين آيات نازل شده بر پيامبر اكرم (ص)، پنج آيه‌ي اوّل سوره‌ي علق بود كه معناي آن چنين است : 

« بخوان به نام پروردگارت كه آفريد. آدمي را از خون بسته آفريد. بخوان، و پروردگار تو بزرگوارترين است. آن كه با قلم بياموخت. آدمي را آنچه نمي دانست، آموخت. » توضيح دهيد:                                                  

الف) در اين آيات، خداوند بر چه موضوعي تاكيد كرده است؟                                                        

ب) چگونه مي‌توان اين آيات را تأييدي بر الهي بودن قرآن دانست؟

10.    رابطه‌ي پيامبر اكرم (ص) را با اعجاز قرآن كريم توضيح دهيد.

11.    آيا استفاده‌ي قرآن كريم از عناصر فرهنگ زمانه، به معناي تأثير پذيري از آن‌هاست؟ توضيح دهيد.

12.    چرا داشتن معجزه براي پيامبران ضروري است؟ (نهايي دي84) ص41يا52

13.    مفاهيم زير را تعريف كنيد:   ـ معجزه   ـ طاغوت    ـ تقيّه     ـ وليّ فقيه    (نهايي خرداد85) ص41

14.    مفاهيم زير را تعريف كنيد:   ـ تحدّي   ـ تقليد      ـ كرامت نفس (نهايي شهريور85) ص42

15.     اعجاز پيامبر اسلام (ص) اگر به زمان خودش اختصاص داشت، چه مشكلي پيش مي‌آمد؟ (نهايي دي85) ص42

درس پنجم: گستره‌ي رسالت پيامبر (ص)

1.         با يك استدلال ثابت كنيد كه چرا ولايت و رهبري جامعه (ولايت ظاهري) از پايه‌هاي دين اسلام است؟

2.     اين سخن امام علي (ع)كه فرموده است:‌‌ « رسول خدا بابي از علم به روي من گشود كه از آن هزار باب ديگر گشوده مي‌شد »، بيانگر كدام قلمروي رسالت پيامبر اكرم است؟ چگونه؟

3.         بنابر سخن امام باقر (ع) كه براي اسلام پنج پايه بر شمرده، كدام پايه را مهم‌ترين بر شمرده‌اند؟

4.     اين جمله‌ي امام خميني (ره) كه مي فرمايد: « مجموعه‌ي قانون براي اصلاح جامعه كافي نيست. براي اين كه قانون مايه‌ي اصلاح بشر شود، به قوه‌ي اجرائيّه و مجري احتياج دارد »، چگونه ضرورت حكومت اسلامي را ثابت مي‌كند؟

5.         مطابق باكدام نوع ولايت وجود پيامبر اكرم (ص) واسطه‌ همه خيرات و بركات مادّي ومعنوي انسان‌ها است؟

6.          به ترجمه‌ آيات زير دقّت كنيد و توضيح دهيد كه اين آيات بر كدام‌يك از قلمروهاي رسالت پيامبر اكرم(ص) دلالت دارند؟

ترجمه‌ي آيات                                                                                          قلمرو رسالت

1. بدين گونه تو را ميان امّتي كه پيش از ايشان مردمان ديگري بودند،                       1.        

فرستاديم تا آنچه را به تو وحي مي‌كرديم، بر آنان بخواني .... (رعد/13).                                 

2. بگو از خدا و رسول اطاعت كنيد. پس اگر روي بگردانيد، همانا كه                          2.        

خداوند كافران را دوست ندارد (آل عمران/32).

3. به يقين، خدا بر مؤمنان منّت نهاد كه رسولي از خودشان در ميانشان برانگيخت         3.

تا آيات خود را بر ايشان بخواند و پاكشان گرداند و كتاب و حكمت به آنان بياموزد.

قطعاً پيش از آن در گمراهي آشكاري بودند.  (آل‌عمران/164).

7.     چگونه مي‌توان از « ضرورت پذيرش ولايت الهي و دوري از حكومت طاغوت » براي اثبات ولايت و سرپرستي پيامبر اكرم (ص) بر جامعه استفاده كرد؟

8.         « طاغوت » چه كسي است؟ چرا پذيرش ولايت طاغوت در اسلام منع شده است؟

9.         دلايل ضرورت تشكيل حكومت اسلامي را بنويسيد.

10.     از قلمروهاي رسالت پيامبراكرم(ص)تعليم و تبيين تعاليم دين را توضيح دهيد (نهايي دي84)ص56

11.     مفاهيم زير را تعريف كنيد :   ـ معجزه   ـ طاغوت    ـ تقيّه     ـ وليّ فقيه    (نهايي خرداد85) ص58

12.     بالاترين و برترين مقام پيامبر خدا (ص) چيست و ميزان درك افراد از اين مقام به چه چيزي بستگي دارد؟ (نهايي خرداد85) ص61و62

13.    قلمروهاي رسالت پيامبر (ص) را نام برده و بنويسيد آيه « ... يَتلوا عَلَيهِم ٰاياتِهِ وَ يُزَكّيهِم وَ يُعَلِّمُهُمُ الكِتابَ وَ الحِكمَةَ ... » به كدام‌يك از آن‌ها اشاره دارد؟ (نهايي شهريور85) ص54تا61

14.     قلمروهاي رسالت پيامبر اكرم (ص) را نام ببريد. (نهايي دي85) ص55تا61

درس ششم: تداوم رسالت

1.         كدام يك از قلمروهاي رسالت پيامبر اكرم (ص) پس از ايشان ادامه نمي‌يابد؟ چرا؟

2.         نكات مهمّي را كه از آيه‌ي تطهير بدست مي‌آيد، بنويسيد (سه مورد).

3.         با استناد به حديث قدير، ولايت و جانشيني حضرت عليّ (ع)را ثابت كنيد.

4.         چرا انتخاب پيامبر بر عهده‌ي مردم نيست و از جانب خدا انجام مي‌شود؟

5.         تداوم كدام يك از قلمرو‌هاي مربوط به رسالت پيامبر اكرم (ص) ضروري است؟ اين تداوم در چه شكلي انجام مي‌گيرد؟

6.          چرا تعيين امام بايد از جانب خداوند و با اعلام پيامبر صورت گيرد و مردم نمي‌توانند امام را تعيين كنند؟

7.         چگونه از آيه‌ي ولايت براي تعيين امامت حضرت عليّ (ع) استفاده مي‌شود؟

8.         پيامبر اكرم (ص) در اوّلين دعوت خويشان به اسلام، جانشين خود را معيّن فرمود. انجام اين كار در ابتداي دعوت، دربردارنده‌ي چه پيامي است؟

9.         ترجمه‌ي حديث ثقلين را بنويسيد و سه پيام درباره‌ي قرآن و عترت از آن استخراج كنيد. 

10.    الف) اين سخن پيامبر را تكميل كنيد و ترجمه‌ي آن را مقابلش بنويسيد.          

مَن كُنتُ مَولاهُ .............................................................      ..................................................................................... 

ب) پيامبر اكرم (ص) اين عبارت را در چه واقعه‌اي بيان كرد؟                                                        

ج) آيا مي‌توان گفت كلمه‌ي « مولا » در اين عبارت، به معني دوست است؟ چرا؟

11.    آيه‌ي « إنَّما يُريدُ اللهُ لِيُذهِبَ ............ » را تكميل و ترجمه كنيد. (نهايي دي84) ص70

12.    « يا أيُّهـا الرّسولُ بَلِّغ مـا اُنزِلَ إلَيكَ مِن رَبّكَ وَ إن لَم تَفعَـل فَمـا بَلَّغتَ رِسـالَتَهُ .... » (مائده67)

................................ آنچه از پروردگارت بر تو نازل شده ابلاغ كن ...........................................................          

الف) ترجمه‌ي آيه را كامل كنيد.                                                                               

ب) اين آيه به كدام مأموريت مهمّ پيامبر (ص) اشاره دارد؟

13.  دو مورد از نكاتي كه پيامبر اكرم (ص) در ارتباط با قرآن و اهل بيت (ع) در « حديث ثقلين » بيان فرمودند را بنويسيد. (نهايي شهريور85) ص74

14.    با توجّه به آيه زير سؤالات را پاسخ دهيد: (نهايي دي85) ص72

« يا أيُّهـا الَّذينَ آمَنـوا أطيعوا اللهَ وَ أطيعـوا الرَّسـولَ وَ اُولِي الأمرِ مِنكُم ... » (سوره نساء آيه‌ي59)        

« . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . و صاحبان امر كه از شمايند.»             

الف) ترجمه‌ي آيه را كامل كنيد.                                                                               

ب) پيام آيه‌ي فوق را بنويسيد.

درس هفتم: مبارزه‌ي مستمرّ (قسمت اوّل)

1.     چه عاملي باعث شد كه احاديث پيامبر اكرم (ص) پس از رحلت ايشان، به درستي حفظ و نگهداري نشوند؟ آيا اين مشكل براي پيروان ائمّه (ع) نيز پيش آمد؟

2.         چگونه حكومت عدل نبوي به سلطنت كسرايي تبديل شد؟

3.     ترجمه‌ي آيه‌ي 144 سوره‌ي آل عمران چنين است: « و محمّد (ص) نيست مگر رسولي كه پيش از او رسولان ديگري بودند. پس اگر او بميرد يا كشته شود، آيا شما به عقب برخواهيد گشت؟ هركس به عقب باز گردد، به خدا هيچ گزندي نرساند و خداوند به زودي پاداش سپاس‌گزاران را مي‌دهد»با توجّه به اين آيه توضيح دهيد كه:  الف) مهم‌ترين خطري كه پس از رحلت رسول خدا (ص) مسلمانان را تهديد مي‌كرد، چه بود؟         

ب) سپاسگزاران واقعي نعمت وجود رسول خدا (ص) پس از رحلت ايشان چه كساني هستند؟

4.         مهم‌ترين مسائل و مشكلات اجتماعي و فرهنگي عصر پس از پيامبر چه بود؟

5.         چرا قرآن كريم مردم را به مطالعه‌ي سرگذشت ملّت‌ها دعوت كرده است؟

6.          تفاوت اساسي حكومت بني اميّه و بني عبّاس با رهبري رسول خدا (ص) در چه مواردي بود؟

7.         دو مورد از اشكالات اساسي را كه به علّت ممنوعيّت نوشتن احاديث پيامبراكرم(ص) به‌وجود آمد بنويسيد. (نهايي دي84) ص91

8.     دو مورد از مسائلي كه پس از رحلت پيامبر (ص) موجب تحريف انديشه‌هاي اسلامي و جعل احاديث ايشان شد را بنويسيد. (نهايي خرداد85) ص92

9.     تفاوت اساسي حكومت بني اميّه و بني عبّاس با رهبري رسول خدا (ص) در چه چيزهايي بود؟ (ذكر دو مورد كافي است) (نهايي شهريور85) ص96

10.     دو مورد از اشكالات اساسي كه به سبب ممنوعيّت نوشتن احاديث پيامبراكرم(ص) به ‌وجود آمد، را بنويسيد. (نهايي دي85) ص91

ساير سؤالات درس هفتم :

1.         مسائل و مشكلاتي را كه بعد از رحلت رسول خدا (ص) بوجود آمد را ذكر نماييد.

2.         نگهداري حديث به شيوه حفظ كردن چند اشكال اساسي را دنبال مي‌كرد؟

3.         شخصيتهاي برجسته‌اي كه در زمان پيامبر (ص) ظهور كردند چه كساني بودند و چه خصوصياتي داشتند؟

4.         با ذكر حديثي از پيامبر(ص) اهميت مبارزه با ستم را بنويسيد.

درس هشتم: مبارزه مستمر (قسمت دوّم)

1.         الف) ترجمه آیات را کامل کنید:            

ذلِکَ الَّذی یُبَشِّرُاللهُ عِبادَهُ الَّذینَ أمَنوا    این‌است آنچه خداوند مژده می‌دهد بندگان خودرا که ایمان آوردند 

وَ عَمِلوا الصّالِحاتِ                              ..........................................................             

قُل لا أسألُکُم عَلَیهِ أجراً                       بگو برای این از شما مزدی نمی‌خواهم                               

إلَّا المَوَدَّةَ فِی القُربیٰ ...                      ....................................................................  [شوری/23]         

قُل ما سَألتُکُم مِن أجرٍ فَهُوَ لَکُم              بگو هر مزدی که از شما خواستم برای خود شماست            

إن أجرِیَ إلّا عَلَی اللهِ                                مزد من نیست مگر بر خدا                    

وَ هُوَ عَلیٰ کُلِّ شَیءٍ شَهیدٍ          و او بر هر چیزی گواه است        [سبا/47]                               

ب) سه پیام در ارتباط با مزد رسالت رسول خدا (ص) که از این آیات به دست می‌آید، بنویسید.

2.         ائمّه‌ي اطهار (ع) در حوزه‌ی مرجعیّت علمی خود چه اقداماتی انجام دادند؟

3.         چرا ائمّه‌ي اطهار(ع) در حوزه‌ی زندگی سیاسی و اجتماعی خود، از برخی روش‌های متفاوت بهره می‌بردند؟

4.         ائمّه‌ي اطهار (ع) در مبارزه علیه حاکمان جور چه اصولی را مراعات می‌کردند؟

5.         ائمّه‌ي اطهار (ع) از دو جهت مبارزه با حاکمان جور را بر خود لازم می‌دانستند. آن‌ها را توضيح دهيد.

6.          اصل تقیه چیست و چرا ائمّه‌ی اطهار (ع) از این اصل بهره می‌بردند؟                                       

7.         یکی از درس‌های مهمّی که می‌توان از روش‌های متفاوت ائمّه‌ي اطهار (ع) در مواجهه‌ی با مسائل گرفت، چیست؟ آن را توضیح دهید.

8.         کدام یک از قلمروهای مربوط به رسالت پیامبر اکرم (ص) به پیگیری پس از ایشان نیازمند است؟ چرا؟ 

9.         تقيّه چيست و چرا ائمّه عليهم السّلام گاهي از اين روش استفاده مي‌كردند؟ (نهايي دي84) ص108

10.     مفاهيم زير را تعريف كنيد :   ـ معجزه   ـ طاغوت    ـ تقيّه     ـ وليّ فقيه    (نهايي خرداد85) ص108

11.     امامان بزرگوار ما « در مجاهده براي برقراري حكومت عدل » از چه اصولي تبعيّت مي‌كردند؟ (نهايي شهريور85) ص105تا108

12.     مفاهيم زير را تعريف كنيد:  ـ ويژگي‌هاي فطري    ـ تقيّه    ـ مرجع تقليد (نهايي دي85) ص108

ساير سؤالات درس هشتم :

1.         در شرايط سخت و پيچيده‌ي پس از رحلت رسول خدا (ص) تلاش امامان معصوم (ع) براي چه اهدافي بود؟

2.         تلاش ائمه (ع) سبب گرديد تا دو تصور از اسلام در جهان باقي بماند آن دو تصور را بيان كنيد؟ 

3.         مسئوليت سه گانه مقام امامت كدامند؟

4.         اقدامات مربوط به مرجعيت علمي توسط امامان را بنويسيد؟

5.         امامان معصوم به ويژه حضرت علي (ع) و فاطمه‌ي زهرا (س) چگونه سخنان و سيره پيامبر(ص) را حفظ كردند؟

6.          ائمه‌ي اطهار با مسائل جديد و نيازهاي نو چگونه برخورد كردند؟ 

7.         آثار زير متعلق به كدام يك از امامان مي باشد؟      

الف) نهج البلاغه      ب) غرر الحكم و درالكلم        ج) صحيفه سجاديه

8.         مهترين كتب حديث شيعه را نام برده و نام مؤلفين آن‌ها را بنويسيد.

9.         ثمره دوران امامت ظاهري امامان چه بود؟ 

10.     چرا امامان به تربيت شخصيت‌هاي اسلامي مي‌پرداختند؟ 

11.     امامان بزرگوار (ع)  از دو جهت با حاكمان زمان خود مبارزه مي‌كردند آن دو جهت كدامند؟ 

12.     امامان بزرگوار براي برقراي حكومت عدل از چه اصولي تبعيت مي‌كردند؟

13.     تقيه چيست؟  

14.     آيا ولايت معنوي ائمه (ع) اختصاص به زمان حضور آنان دارد؟ 

15.     از روشهاي متفاوت ائمه اطهار(ع) در زندگي سياسي - اجتماعي چه درسي مي آموزيم؟